Op 18 april 2026 tekende Trump een executive order die de FDA opdroeg het goedkeuringsproces voor psychedelische behandelingen te versnellen. Zes dagen later maakte FDA-commissioner Marty Makary de eerste concrete stap: drie bedrijven kregen een "National Priority Voucher" waarmee hun middelen de normale beoordelingstermijn van 10 tot 12 maanden terugbrengen naar 1 tot 2 maanden. Als alles loopt zoals gepland, kan er deze zomer een eerste psilocybine-medicijn op de Amerikaanse markt zijn.
Een executive order als startschot
De order heet officieel "Accelerating Medical Treatments for Serious Mental Illness" en verplicht federale instanties om onderzoek naar en goedkeuring van psychedelische behandelingen te prioriteren. Aanleiding is de groeiende hoeveelheid klinisch bewijs voor de werking van psilocybine, MDMA en ibogaine bij aandoeningen waar bestaande medicijnen tekort schieten.
Dat Trump hier zijn handtekening onder zette verrast velen. De traditionele houding van de Amerikaanse overheid tegenover drugs is al decennia prohibitief. Maar de order past in een bredere trend waarbij Washington mentale gezondheid serieuzer neemt - mede aangejaagd door hoge PTSS-cijfers onder veteranen, een van zijn kernkiezersgroepen. De officiële FDA-aankondiging beschrijft het als een historische stap om behandelingen voor ernstige psychische aandoeningen sneller bij patiënten te krijgen.
Drie bedrijven, twee stoffen
De FDA kende de priority vouchers toe aan:
- Compass Pathways - psilocybine (COMP360) voor therapieresistente depressie
- Usona Institute - psilocybine voor ernstige depressieve stoornis
- Transcend Therapeutics - methylone voor PTSS
Compass Pathways heeft daarvoor de sterkste klinische basis: hun fase 3-studie telde meer dan 1.000 deelnemers en leverde positieve resultaten op voor mensen bij wie twee of meer andere antidepressiva hadden gefaald. Usona richt zich op een bredere groep - mensen met een reguliere ernstige depressie, niet per se therapieresistent.
Methylone, het middel van Transcend, is geen klassiek psychedelicum maar een entactogeen dat verwant is aan MDMA. Dat het dezelfde snelroute krijgt, laat zien dat de FDA dit beleid breder inzet dan alleen psilocybine. CNN rapporteerde over de aankondiging als een historische ommekeer in het Amerikaanse drugsbeleid.
Van twaalf maanden naar twee
Een priority voucher klinkt abstract, maar het effect is heel concreet. Normaal duurt de FDA-beoordeling van een nieuw geneesmiddel 10 tot 12 maanden nadat het dossier is ingediend. Met een voucher gaat dat terug naar 1 tot 2 maanden. Compass heeft bovendien een "rolling review" gekregen: de FDA beoordeelt het dossier in stukken terwijl de data nog binnenkomt, in plaats van te wachten op een volledig pakket.
Combineer dat, en COMP360 kan voor het einde van deze zomer een goedkeuringsbeslissing krijgen. Dat is ongekend snel voor een psychedelische stof - en voor welk middel dan ook met zo'n bijzonder werkingsprofiel.
Wat maakt psilocybine therapie anders
Klassieke antidepressiva slik je dagelijks, vaak jarenlang. COMP360-therapie bestaat uit één of twee sessies van 6 tot 8 uur, begeleid door een therapeut. De stof geeft een intense bewustzijnsveranderende ervaring - al onderzoeken wetenschappers volop of die trip straks niet meer nodig is. Er wordt al gewerkt aan varianten die de therapeutische werking losgekoppeld houden van de hallucinogene effecten. Lees ook of psilocybine ook kan helpen zonder dat je hoeft te trippen.
Waarom werkt het bij mensen bij wie antidepressiva faalden? De huidige theorie is dat psilocybine neuroplasticiteit tijdelijk sterk verhoogt: hersenen leren letterlijk sneller nieuwe patronen. Dat lijkt bij een deel van de patiënten een reset te geven die reguliere medicijnen niet bewerkstelligen. Eerder onderzoek toonde ook al aan dat tien minuten DMT depressie drie maanden op afstand kon houden - een aanwijzing dat meerdere psychedelica op vergelijkbare mechanismen werken.
Europa loopt achter, maar beweegt
In Europa loopt de regulering ver achter op de VS. Tsjechië sprong er eerder dit jaar uit als eerste EU-land dat psilocybine therapie officieel toestond, voor een beperkte groep patiënten. Lees hoe Tsjechië als eerste EU-land psilocybine therapie goedkeurde.
In Nederland financiert ZonMw inmiddels een tweede subsidieronde voor psychedelica-onderzoek met 2,6 miljoen euro vanuit het ministerie van VWS, aangevuld door ZonMw zelf. Dat is hoopgevend, maar klinische goedkeuring via het EMA - de Europese tegenhanger van de FDA - laat waarschijnlijk nog jaren op zich wachten. De snelheid in de VS kan druk zetten op het Europese tempo: zodra psilocybine-medicijnen in Amerika op de markt zijn, groeit de vraag in Europa om bij te blijven.
Wat er verandert als psilocybine straks een medicijn is
Een FDA-goedkeuring verandert meer dan alleen de juridische status. Ziekenhuizen en psychiatrische klinieken kunnen het middel dan vergoed aanbieden. Verzekeraars worden gedwongen een standpunt in te nemen over dekking. En het wetenschappelijke stigma rond psychedelica als onderzoeksonderwerp verdwijnt grotendeels - andere farmaceutische bedrijven stappen makkelijker in als er een goedgekeurd referentiegeneesmiddel bestaat.
Voor patiënten met ernstige therapieresistente depressie, een groep die nauwelijks opties heeft, kan dit het verschil maken. Niet morgen, maar mogelijk over een paar maanden in de VS. Of psilocybine ook ibogaine achterna gaat als behandeling voor veteranen met PTSS, zal de komende jaren blijken. Ibogaine verkleinde PTSS bij veteranen al met 88 procent in eerdere studies - de politieke wil om dat soort resultaten te benutten is er nu duidelijk.
De zomer van 2026 kan een keerpunt zijn in hoe de VS psychische aandoeningen behandelt. Niet omdat psychedelica een wondermiddel zijn, maar omdat regulering eindelijk de wetenschap begint bij te benen.