Een klein onderzoek van de University of California, San Francisco laat iets zien wat tot nu toe vooral een vermoeden was: psilocybine kan ontstekingswaarden in het lichaam verlagen, en dat effect lijkt langer te blijven hangen dan één enkele trip. De studie draaide om mensen met de ziekte van Parkinson en stemmingsklachten, en verscheen op 21 oktober 2026 als research letter in JAMA Psychiatry.
Het is nog vroeg onderzoek, met alle beperkingen die daarbij horen. Maar de uitkomst is interessant genoeg om bij stil te staan, zeker omdat ontsteking al langer wordt gezien als onderdeel van wat Parkinson erger maakt.
Twaalf deelnemers, twee doses, geen placebo
Onderzoekers Ellen Bradley (UCSF) en D. Parker Kelley (Columbia University) volgden twaalf volwassenen tussen de 40 en 75 jaar met milde tot matige Parkinson en stemmingsklachten. Iedereen kreeg twee keer synthetische psilocybine: eerst een dosis van 10 milligram, ongeveer twee weken later gevolgd door 25 milligram.
Er was geen controlegroep en geen blindering: deelnemers wisten dat ze het middel kregen. Bij negen van de twaalf werd bloed afgenomen op vier momenten: voor de behandeling, één dag na elke dosis, en dertig dagen na de laatste dosis.
De ontstekingswaarden daalden en bleven laag
De onderzoekers maten vijf ontstekingsmarkers in het bloed (IL-6, IL-8, TNF-alfa, IFN-gamma en CRP) en combineerden die tot één score. Die score lag na de behandeling significant lager dan bij de start, en dat verschil was er nog steeds dertig dagen na de laatste dosis. IL-6, IL-8 en CRP daalden al significant één dag na de eerste dosis.
Dat de daling een maand aanhield, is wat de onderzoekers het meest opvalt. Een los effect direct na een dosis zou je kunnen toeschrijven aan stress of een verstoorde nachtrust rond het onderzoeksmoment. Een effect dat na dertig dagen nog meetbaar is, is lastiger weg te wuiven als toeval.
Mitochondriale stress: wel een piek, geen blijvend effect
Naast ontsteking keken de onderzoekers naar twee markers voor mitochondriale stress, GDF-15 en FGF-21. GDF-15 daalde significant na elke dosis, maar dat verschil was er niet meer bij de meting na dertig dagen. FGF-21 steeg juist na beide doses, zonder dat dit statistisch significant was.
Met andere woorden: op celniveau zag het team een kortstondige reactie die wegebt, terwijl de ontstekingswaarden in het bloed een stuk hardnekkiger laag bleven. Dat onderscheid maakt de uitkomst ook ingewikkelder om in één zin samen te vatten.
Waarom ontsteking bij Parkinson ertoe doet
Bij de ziekte van Parkinson gaan zenuwcellen die dopamine aanmaken geleidelijk verloren, en chronische ontsteking in de hersenen wordt al langer gezien als een van de mechanismen die dat proces versnellen. Een middel dat ontstekingswaarden structureel kan verlagen, is daarom relevanter dan alleen een curiositeit voor Parkinson-onderzoekers.
D. Parker Kelley noemt het onderzoek "een potentieel startpunt voor veel meer onderzoek in dit gebied", met mogelijke relevantie die verder gaat dan Parkinson alleen: ook bij depressie, angst en zelfs cardiometabole en inflammatoire aandoeningen. Charles Nichols, hoogleraar farmacologie aan LSU Health Sciences Center in New Orleans en niet betrokken bij de studie, noemt de uitkomst "echt spannend" en zegt dat het "veel van de farmacologie bevestigt waar we de afgelopen vijftien jaar mee bezig zijn geweest" op het gebied van ontstekingsremming en mitochondriale bescherming.
Opvallend is dat dit niet het eerste onderzoek is waarin een Nederlands universitair ziekenhuis psilocybine bij een fysieke aandoening test: het UMCG startte dit jaar een vergelijkbaar traject naar psilocybine bij COPD, ALS en MS. De gedachte dat psychedelica meer doen dan alleen de geest beïnvloeden, duikt dus op meerdere plekken gelijktijdig op, ook in dierstudies waarin psilocybine muizen eerder al opvallend langer liet leven.
De kanttekeningen die de onderzoekers zelf ook maken
Bradley en haar team zijn open over de beperkingen. Er was geen controlegroep, deelnemers wisten dat ze psilocybine kregen, en de groep was klein: twaalf mensen, met bloedwaarden van negen. Lagere ontstekingswaarden zijn ook geen bewijs dat iemand zich daadwerkelijk beter voelt of dat de ziekte minder snel verergert. Slaap, stress en andere dagelijkse factoren kunnen de bloedwaarden net zo goed hebben beïnvloed.
Dat gebrek aan een placebogroep is een terugkerend probleem in onderzoek naar psychedelica: ook bij microdosing bleek het placebo-effect hardnekkig wanneer onderzoekers er wel kritisch naar keken. Bradley noemt de uitkomst daarom zelf ook voorzichtig "een eerste biologisch signaal om verder te onderzoeken", niet meer dan dat.
Wat dit betekent voor toekomstig Parkinson-onderzoek
Deze studie bewijst niet dat psilocybine Parkinson vertraagt of symptomen verbetert. Wat het wel doet, is een concreet, meetbaar signaal geven dat verder onderzoek rechtvaardigt, met een grotere groep, een controlegroep en bij voorkeur blindering. Bradley meldt dat eerdere, in 2025 gepubliceerde data al een veelbelovend veiligheidsprofiel liet zien, met deelnemers die destijds ook wat beter leken te functioneren.
Voor wie nu al met Parkinson worstelt, is dit geen reden om zelf aan de slag te gaan: de doseringen in het onderzoek waren medisch begeleid en nauwkeurig afgesteld op 10 en 25 milligram, en de groep bestond uit mensen die al onder medische controle stonden. Wat het onderzoek wel laat zien, is dat het verhaal rond psychedelica inmiddels verder gaat dan trips en stemming alleen: het raakt steeds vaker de harde biologie van ontsteking en celstofwisseling, en dat is precies het terrein waarop de komende jaren grotere studies verwacht worden.